မုန္႔ဟင္းခါး အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ (History of Monhinga)

Share this on:

ျမန္မာ့ရိုးရာ အစားအစာ တစ္မ်ိဳးျဖစ္ေသာ မုန္႕ဟင္းခါးသည္ အခ်ဥ္ေဖါက္ ျပဳလုပ္သည့္ ဆန္ေခါက္ဆြဲဖတ္ (မုန္႕ဖတ္) ေလးမ်ား ႏွင့္ ငါးျဖင့္အဓိက ခ်က္လုပ္ေသာ ဟင္းခါးရည္ တို႕ကို အတူတြဲဖက္

 

စားသံုးရသည့္ သာေရစာ တစ္မ်ိဳးျဖစ္သည္ ။   မုန္႔ဟင္းခါးအား ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အမ်ိဳးသား စားဖြယ္ အျဖစ္ အခ်ိဳ႕က ယူဆၾကသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ တစ္ဝန္းရွိ ျမိဳ႕၊ ရြာတိုင္း တြင္ မုန္႔ဟင္းခါး ေရာင္းခ

 

် ၾကျပီး နံနက္စာ မွ ေန႔လည္ ေန႕ခင္း အစာေျပ အျပင၊္ ညလည္စာ အျဖစ္ပါ ႏွစ္ျခိဳက္စြာ စားသံုး ေလ့ရွိၾကသည္ ။

ထို႕အျပင္ မုန္႔ဟင္းခါးသည္ အာဟာရအားျဖင့္ ပရိုတင္း၊ ကာဗိုဟိုက္ဒရိုတ္ ႏွင့္ ဓာတ္ဆားမ်ား ပါဝင္ျပီး ခ်က္ပံု ခ်က္နည္း ရိုးရွင္းလြယ္ကူ သည့္အျပင္ စရိတ္ပါ သက္သာ ေသာေၾကာင့္ ျမန္မာလူမ်ိဳးတိုင္း ႏွစ္သက္ေသာ အစား အစာ လည္းျဖစ္သည္ ။

 

 

သမိုင္းေၾကာင္း

ေရွးျမန္မာ့သမိုင္း တစ္ေလွ်ာက္တြင္ မုန္႕ဟင္းခါး ႏွင့္ပတ္သတ္၍ ေက်ာက္စာ ၊ ေပစာမ်ားျဖင့္ မွတ္တမ္းတင္ ခဲ့ျခင္း မရွိသျဖင့္ မုန္႔ဟင္းခါး ေပၚေပါက္ရာ ဇာတိ ႏွင့္ ေခတ္ကာလအား သိရွိရန္ မ်ားစြာ ခက္ခဲလွသည္ ။   မုန္႔ဟင္းခါးအား အေစာဆံုး အေထာက္အထား ျဖင့္ ေတြ႕ရွိရသည့္ ေနရာမွာ ကုန္းေဘာင္ေခတ္ စာဆို ဦးပုည၏ လကၤာမ်ား အနက္မွ တစ္ခုတြင္ ျဖစ္ျပီး “မုန္႕ဟင္း”ဟု သံုးႏႈန္းခဲ့သည္ ။   ယေန႕တိုင္ အခ်ိဳ႕ေဒသမ်ားတြင္ မုန္႔ဟင္းခါးအား “မုန္႕” “မုန္႕ဟင္း” အစရွိ သျဖင့္ ေခၚေဝၚ လွ်က္ရွိဆဲ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ကုန္းေဘာင္ေခတ္တြင္ မုန္႔ဟင္းခါး ေပၚေပါက္ျပီး ျဖစ္သည္ဟု ယူဆၾကသည္ ။   တဖန္ ပ်ဴျမိဳ႕ေဟာင္းမ်ား တူးေဖၚရာတြင္ ဆန္မႈန္႕ႏွင့္ အခ်ဥ္ေဖါက္ ျပဳလုပ္ေသာ ကိရိယာ အမ်ားအျပား တူးေဖၚ ရရွိခဲ့ေသာေၾကာင့္ ထမင္း အစားထိုး  ၊ ဆန္ျဖင့္ ျပဳလုပ္သည့္ မုန္႕ႏွင့္ မုန္႔ဟင္းခါး ေပၚေပါက္ေနခဲ့ ႏို္င္ေၾကာင္း ေကာက္ခ်က္ ဆြဲၾကသည္ ။   ထို႕အျပင္ မုန္႔ဟင္းခါး သမို္င္းကို စနစ္တက် သုေတသန ျပဳရန္ ၾကိဳးစားခဲ့ေသာ ေဒါက္တာ ခင္ေမာင္ညြန္႕၏ အဆိုအရ ၊ မုန္႕ဟင္းခါး ခ်က္နည္းသည္ ေရွးနန္းတြင္း ဟင္းခ်က္နည္း မ်ိဳးစံု စာရင္းတြင္ ရွာမေတြ႕ ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ သာမန္ အရပ္သား လူအမ်ားတို႕ ၏အစားအစာ သာျဖစ္ နိုုင္ေၾကာင္း ။  ထုိ႕ေၾကာင့္ မည္သူတစ္ဦး တစ္ေယာက္မွ် အေရးတယူ မွတ္တမ္း မတင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ဆိုသည္ ။

 

ေယ်ဘူယ်အသံုးျပဳေသာပစၥည္းမ်ား

Syilwin2016-04-05 at 10.16.36 am

  • မုန္႕ဖတ္
  • ငါးအျဖစ္ (ငါးခူ၊ ငါးက်ည္း ၊ ငါးၾကင္း ၊ ငါးသေလာက္ ၊ ငါးေရႊ)အျပင္ အျခားေသာ ငါးမ်ားလည္း အသံုးျပဳေလ့ ရွိသည္ ။   ငါးႏွစ္မ်ိဳး သို႕မဟုတ္ သံုးမ်ိဳးစပ္ အသံုးျပဳျခင္းသည္ ငါး တစ္မ်ိဳးတည္း အသံုးျပဳျခင္း ထက္ ပိုေကာင္းသည္ ဟုဆိုသည္။  ငါးရွားပါးေသာ ေဒသမ်ားတြင္ ၾကက္သား ၊ အမဲသား တို႕ကို အသံုးျပဳ ေလ့ရွိသည္။
  • ဆီ
  • ငံျပာရည္
  • အခ်ိဳမႈန္႕
  • ဆား
  • နႏြင္းမႈန္႕
  • ငွက္ေပ်ာအူ
  • ဆန္ေလွာ္မႈန္႕
  • ၾကက္သြန္နီ
  • ၾကက္သြန္ျဖဴ
  • ပဲမႈန္႕
  • ခ်င္း
  • ငရုတ္ေကာင္း
  • စပါးလင္

အသံုးျပဳေသာ ပစၥည္း အမ်ိဳးအစားမ်ားမွာ ခ်က္လုပ္နည္း အေပၚတြင္ လည္ေကာင္း ေဒသအလုိက္ ရရွိႏိုင္မႈ ေပၚတြင္ လည္ေကာင္း မူတည္၍ ကြဲျပားေလ့ရွိသည္ ။

 

တြဲဖက္စားသံုးေလ့ရွိေသာပစၥည္းမ်ား

အေၾကာ္စံုု 2016-04-05 at 10.23.29 am

  • အေၾကာ္မ်ိဳးစံု(ပဲေၾကာ္ ၊ ဘူးသီးေၾကာ္ ၊ ငါးဖယ္ေၾကာ္ ၊ ၾကက္သြန္ေၾကာ္ ၊ မႏၲေလးပဲေၾကာ္)
  • နံနံပင္
  • ေရွာက္သီး၊ သံပုရာသီး
  • ပဲသီး
  • ခရမ္းခ်ဥ္သီး
  • ငရုတ္သီးအေလွာ္မႈန္႕
  • ၾကက္သြန္ျမိတ္
  • ၾကက္ဥ၊ ဘဲဥ
  • ပဲေသြး
  • ငါးသေလာက္ဥ
  • အီၾကာေကြး

 

ေမာ္လၿမိဳင္မုန္႔ဟင္းခါး .2016-04-04 at 1.20.08 pm

 

ေဒသအလိုက္မုန္႔ဟင္းခါးမ်ား

ဆိုင္တုိင္းတြင္ ေဒသခ်က္ဟန္ကို တပါတည္း ေရးထားေလ့ရွိသည္ ။

ျမန္မာႏိုင္ငံ ေဒသ အသီးသီးတြင္ ခ်က္လုပ္နည္းႏွင့္ အသံုးျပဳေသာ ပစၥည္းမ်ား ကြဲျပားမႈေၾကာင့္ အရသာ ႏွင့္ အျပင္အဆင္ လည္း အမ်ိဳးမ်ိဳး ကြဲျပား ၾကသည္ ။  အၾကမ္းဖ်င္း အားျဖင့္ ရန္ကုန္ႏွင့္ ဧရာဝတီ ျမစ္ဝကြ်န္းေပၚ ေဒသဟန္ မုန္႔ဟင္းခါးမ်ားမွာ လူၾကိဳက္ အမ်ားဆံုး ျဖစ္သည္ ။

 

ေတာင္ငူ မုန္႔ဟင္းခါး ေရက်ဲ 2016-04-04 at 11.03.11 am

 

  • ရန္ကုန္မုန္႔ဟင္းခါး
  • ေျမာင္းျမမုန္႔ဟင္းခါး
  • ပုသိမ္မုန္႕ဟင္းခါး
  • ဘုိကေလးမုန႔္ဟင္းခါး
  • ဟသၤာတမုန္႕ဟင္းခါး
  • ဖ်ာပံုမုန္႔ဟင္းခါး
  • အင္းေလးမုန႔္ဟင္းခါး
  • ေတာင္ငူမုန္႔ဟင္းခါး
  • ရခိုင္မုန္႔ဟင္းခါး (အာပူလွ်ာပူ)
  • ထားဝယ္မုန္႔ဟင္းခါး
  • တပင္တိုင္မုန္႔ဟင္းခါး

 

ေမာ္လလၿမိဳင္ မုန္႔ဟင္းခါး 2016-04-04 at 9.41.10 am

 

မုန္႔ဟင္းခါး ယဥ္ေက်းမႈ

မုန္႔ဟင္းခါးသည္ ျမန္မာ့လူ႕အဖြဲ႕ အစည္းအတြင္းတြင္ နက္ရိႈင္းစြာ အျမစ္တြယ္ေနျပီး ျဖစ္ေသာ အစားအစာ ျဖစ္သည့္ အားေလ်ာ္စြာ ေနရာ ၊ ေဒသ ၊ အခ်ိန္အခါ မေရြး ရႏိုင္ေသာ အစားအစာ ျဖစ္သည္ ။   နာမည္ေက်ာ္ ဆိုင္ၾကီး ၊ ကနားၾကီး မ်ားတြင္ သာမက ၊ လမ္ေဘး ပလက္ေဖါင္း ေပၚရွိ ဆိုင္ငယ္ မ်ားတြင္လည္းေကာင္း ၊ ဆိုင္းထမ္း ၊ ေခါင္းရြက္ဗ်တ္ထိုး ၊ လက္တြန္းလွည္း ၊ ဆိုက္ကား မ်ားျဖင့္ လွည့္လည္ ေရာင္းခ်သူမ်ား ထံတြင္ လည္ေကာင္း ဝယ္ယူ ရရွိႏိုင္သည္ ။   ျမိဳ႕ၾကီးအခ်ိဳ႕ရွိ ကားဂိတ္ ၊ သေဘၤာဆိပ္ ၊ ဘူတာရံု အစရွိသည့္ လူစည္ကားရာ အရပ္မ်ားတြင္ ၂၄နာရီ ပတ္လံုး ေရာင္းခ်သည့္ ဆိုင္မ်ား ရွိေလ့ ရွိသည္ ။

ထို႕အျပင္ မုန္႔ဟင္းခါးသည္ လူမ်ိဴး ၊ ဘာသာမေရြး စားသံုးႏိုင္ျခင္းေၾကာင့္ အလွဴမဂၤလာ ၊ ဆြမ္းေကြ်း ကဲ့သုိ႕ သာေရး မ်ားမွ အသုဘရႈ ၊ နာေရး အထိ မပါမျဖစ္ေသာ အစားအစာ ျဖစ္သည္ ။  ယခုအခါတြင္ မုန္႔ဟင္းခါးသည္ ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ား သြားေရာက္ အလုပ္လုပ္ကိုင္၊ အေျခခ်ရာ စကၤာပူ၊ ထိုင္း၊ မေလးရွား ၊ ဂ်ပန္ ၊ ကိုရီးယား ၊ ျဗိတိန္ ၊ အေမရိကန္ ႏွင့္ အျခားကမာၻ႕ ႏိုင္ငံ အမ်ားအျပားသို႕ ျမန္မာမ်ားႏွင့္ အတူ ပ်ံႏွံ႔ ေရာက္ရွိ လာခဲ့သည္ ။  ထို႕ေၾကာင့္ ျပည္ပေစ်းကြက္ အတြက္ အထူး ရည္ရြယ္ ထုတ္လုပ္လာေသာ အသင့္ ခ်က္ျပဳတ္ႏိုင္သည့္ မုန္႔ဟင္းခါးေျခာက္ထုတ္ မ်ားလည္း ေပၚေပါက္ လာခဲ့သည္ ။

 

ေျမပဲ.ငါးသေလာက္.မုန္႔ဟင္းခါး2016-04-04 at 10.30.43 am

History of Monhinga, Dr Khin Maung Nyunt

စားျမိန္ဝိုင္း၊ ေဒၚေအးၾကိဳင္ႏွင့္ ေဒၚအမာနီ

Photo Credit: Ericmoon, LaeCooking, Syifoodgardens, Original

Review

User Rating

5 (2 Votes)