စားေသာက္ဖြယ္ရာမ်ားအေၾကာင္း - Food Stories

ျမန္မာေတြ ႀကိဳက္တဲ့ အရြက္မွာ လက္ဖက္

March 5, 2016

ျမန္မာေတြ ႀကိဳက္တဲ့ အရြက္မွာ လက္ဖက္

Share this on:

“အသီးမွာ သရက္၊ အသားမွာ ၀က္၊ အရြက္မွာ လက္ဖက္” ဆိုၿပီး ျမန္မာေတြ ေျပာေျပာေနတဲ့ စကားတစ္ခြန္းကို ၾကားဖူးၾကမွာပါ။ ျမန္မာ့ရိုးရာယဥ္ေက်းမႈမွာ မပါမျဖစ္တဲ့ အစားအစာ တစ္ခု ျဖစ္သလို ျမန္မာတို႔ရဲ႕ ဧည့္၀တ္ေက်ပြန္မႈကို သက္ေသျပတတ္တဲ့ အစားအစာ တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြဟာ အိမ္ကို ဧည့္သည္လာၿပီ ဆိုတာနဲ႔ လက္ဖက္ရည္ေသာက္ပါဦး လက္ဖက္ေလး စားပါဦးနဲ႔ ေလာက၀တ္ ျပဳတတ္ၾကပါတယ္။ ဒါဟာ ျမန္မာတုိ႔ရဲ႕ ခ်စ္စရာ ဓေလ့ တစ္ခုပါ။

လက္ဖက္ စတင္ေပၚေပါက္ခဲ့တာကေတာ့ တရုတ္ႏုိင္ငံျဖစ္ၿပီး ဘယ္အခ်ိန္က ေပၚေပါက္ခဲ့တယ္ဆိုတာကေတာ့ အတိအက် ဘယ္သူမွ မေျပာႏုိင္ၾကပါဘူး။ ဥေရာပမွာေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀၀ေလာက္က စၿပီး လက္ဖက္ကို အသံုးျပဳလာတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲ့ဒီအခ်ိန္ကာလတုန္းကေတာ့ လက္ဖက္ကို အထက္တန္းလႊာ အသိုက္အ၀န္းကပဲ စားသံုးႏုိင္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အခုအခ်ိန္မွာေတာ့ လက္ဖက္ဟာ လူတိုင္းစားသုံးႏုိင္ၿပီး လူတိုင္းနီးပါး ႀကိဳက္ႏွစ္သက္တဲ့ အစားအစာတစ္မ်ိဳး ျဖစ္ေနပါၿပီ။ ျမန္မာျပည္မွာကေတာ့ “လက္ဖက္အစ တေအာင္းက”လို႔ အဆို ရွိပါတယ္။ တေအာင္း(တအမ္းလူမ်ိဳး)တို႔ ေနထိုင္တဲ့ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းကေန အစျပဳတယ္လို႔ ဆိုၾကတာေတြ ရွိပါတယ္။ လက္ဖက္ရည္ကို ျမန္မာတင္မက တရုတ္၊ ဂ်ပန္၊ အိႏၵိယနဲ႔ အဂၤလန္ႏုိင္ငံေတြမွာ အသံုးမ်ားၾကပါတယ္။

လက္ဖက္ဟာ သဘာ၀အလ်ာက္ ေပါက္မယ္ဆိုရင္ ေပ၃၀ခန္႔ ျမင့္ႏုိင္ပါတယ္။ အခုေတာ့ လက္ဖက္ၿခံေတြဟာ ခူးရလြယ္ေအာင္ ေလးေပနဲ႔ ငါးေပ အျမင့္ေလာက္သာ ထားၿပီး စိုက္ၾကပါေတာ့တယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ လက္ဖက္ပင္ရဲ႕ အပင္မွာ အကိုင္းအခက္ထက္ အရြက္မ်ားမ်ား ပိုထြက္လာႏုိင္ေအာင္နဲ႔ လက္ဖက္ခူးသူ အမ်ားစုဟာ မိန္းမနဲ႔ ကေလးေတြ ျဖစ္တာေၾကာင့္ တစ္ပင္လံုး လက္လွမ္းမီ ခူးႏုိင္ဖို႔ အတြက္ပါ။ ပလိုင္းေလးေတြ ကိုယ္စီနဲ႔ လက္ဖက္ခူးထြက္တဲ့ ပံုရိပ္ေတြကို ရွမ္းျပည္ဘက္ေတြမွာ ျမင္ဖူးၾကမွာပါ။ လက္ဖက္မွာ အရြက္ႏုေလ ေကာင္းေလ ျဖစ္တာေၾကာင့္ လက္ဖက္ေျခာက္ကိုလည္း အရြက္အႏုအရင့္ေပၚ မူတည္ၿပီး အေခၚအေ၀ၚေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိၾကပါတယ္။

20150206-tea-vicky-wasik-pu-ehr-service
ျမန္မာေတြ အေသာက္မ်ားတဲ့ လက္ဖက္ေျခာက္မွာ အခါးရည္ (ေရေႏြးၾကမ္း)နဲ႔ အခ်ိဳရည္ (လက္ဖက္ရည္)မွာ လက္ဖက္ပင္ တစ္ပင္ထဲကပဲ ရရွိတာ ျဖစ္ၿပီး ျပဳျပင္ထားပံု ကြာသြားျခင္းတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုဆိုရင္ အနံ႔ အမ်ိဳးမ်ိဳးထည့္ၿပီးေတာ့လည္း ေသာက္သံုးေနၾကပါတယ္။ ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြဟာ လက္ဖက္ရည္ကို သေရစာ မုန္႔အျဖစ္လည္း ေသာက္သံုးၾကသလို ဧည့္ခံပြဲေတြ အလွဴ၊ မဂၤလာ၊ စတုဒီသာ ပြဲေတြမွာလည္း ေကြ်းေမြးၾကပါတယ္။ လက္ဖက္ရည္ဟာ ေသာက္သံုးသူေတြ အေပၚ မူတည္ၿပီး ေဖ်ာ္ပံု ေဖ်ာ္နည္း ကြာသြားပါတယ္။ လက္ဖက္ေျခာက္မွာ ကယ္ဖီအင္းဓာတ္နဲ႔ အတူတူျဖစ္တဲ့ သီအင္းဓာတ္တစ္မ်ိဳး ပါ၀င္ၿပီး ဒီဓာတ္ဟာ ေသာက္သံုးတဲ့ လူေတြကို စိတ္ဓာတ္ထၾကြေစတဲ့ အစြမ္းရွိပါတယ္။ ေကာ္ဖီမွာ ပါတဲ့ အခ်ိဳးအစားထက္ေတာ့ နဲပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တခ်ိဳ႕လူေတြဟာ ညဘက္ လက္ဖက္ရည္ ေသာက္ၿပီးရင္ အိပ္မေပ်ာ္တာေတြ ျဖစ္တတ္ၾကတာပါ။

darjapan

လက္ဖက္ရည္ကို ခပ္က်က်ေသာက္ရင္ အေၾကာေတြ အတြက္ ၾကာရွည္ မေကာင္းဘူးလို႔ သိရပါတယ္။ လက္ဖက္ေျခာက္ကို အၾကာႀကီး ႏွပ္ထားၿပီး ေသာက္တာထက္ ေသာက္ခါနီးမွ ႏွပ္ေသာက္တာက က်န္းမာေရး အတြက္ ပိုေကာင္းပါတယ္။ အခါးရည္ ေသာက္သူေတြ အတြက္ကေတာ့ ေရေႏြးထဲ ခပ္ၿပီး ႏွပ္ေသာက္ၾကပါတယ္။ ဒီလို ႏွပ္ထားရာမွာ ဓာတ္ဘူးေတြထဲမွာ ၾကာၾကာ ႏွပ္ထားၿပီး ေသာက္ရင္ က်န္းမာေရး အတြက္
မေကာင္းပါဘူး။လက္ဖက္ရည္ အခ်ိဳကေတာ့ သၾကား၊ ႏို႔ဆီ၊ ႏို႔စိမ္းတို႔နဲ႔ ေဖ်ာ္ေသာက္ၾကပါတယ္။ လီမြန္နံ႔ပါတဲ့ လက္ဖက္ရည္ကိုလည္း လူေသာက္မ်ားပါတယ္။ လက္ဖက္ရည္ (အခါး)ေသာက္ျခင္းဟာ ကယ္လိုရီပါ၀င္မႈ နည္းၿပီး အရိုးေတြကိုလည္း သန္မာေစပါတယ္။

လက္ဖက္ေျခာက္ အမ်ိဳးအစားမ်ား အေၾကာင္းကို ျမန္မာ့စြယ္စံုက်မ္းမွာေတာ့ ဒီလုိ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

တစ္ႏွစ္အတြင္းထြက္ေသာ လက္ ဖက္ေျခာက္အမ်ိဳးအစားတို႔မွာ-
(၁) ေရႊဖီ အြိဳင့္နမ့္ (ႏွင္းတက္ေျခာက္ – ေရခ်ိဳေျခာက္)
(၂) ေရႊဖီဦး (သၾကၤန္မက်မီ ထြက္သည္။)
(၃) ရိုးရိုးေရႊဖီ (သၾကၤန္က်ၿပီးစအခါ ထြက္သည္။)
(၄) ခါးကန္ (မိုးဦးက်ခါနီး ခူးသည္။)
(၅) ခါးဝွပ္ (မိုးဦးက်ၿပီးမွ ခူးသည္။)
(၆) ခါးႏြိဳင္း (မိုးတြင္းခူးသည္။)
ေရႊဖီဦး လက္ဖက္ေျခာက္ကေတာ့ အေကာင္းဆံုးပါပဲ။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေတာ့ ရွမ္းျပည္နယ္ဘက္မွာ အစိုက္မ်ားၾကပါတယ္။

Leave_Salad1

ျမန္မာ လူမ်ိဳးေတြဟာ လက္ဖက္ကို (လက္ဖက္အစို)သုပ္လည္း စားၾကပါေသးတယ္။ လက္ဖက္သုပ္ဟာ မႀကိဳက္သူ မရွိသေလာက္နီးပါး ရွားပါးပါတယ္။ အရြက္မွာ လက္ဖက္ ဆိုၿပီး ျမန္မာတို႔ ေျပာတတ္ၾကသလို ရိုးရာပြဲေတြမွာလည္း မပါမျဖစ္ ပါ၀င္တဲ့ အစားအစာ တစ္ခုပါ။ လက္ဖက္အစိုကို ပဲျခမ္းေၾကာ္၊ ေျမပဲ၊ ႏွမ္းေလွာ္၊ ၾကက္သြန္ေၾကာ္၊ ဆီ၊ ဆား တို႔နဲ႔ သုပ္စားၾကၿပီး ေျပာင္းလဲလာတဲ့ ေခတ္ႏွင့္အတူ တြဲဖက္စားသံုးမႈေတြဟာလည္း ပိုၿပီး မ်ားျပားလာပါတယ္။ ေန႔လည္ ေန႔ခင္း ေဂၚဖီ၊ ခရမ္းခ်ဥ္သီး၊ ငရုပ္သီးစိမ္းေလးနဲ႔ သုပ္တဲ့ လက္ဖက္သုပ္ဆိုရင္ ပ်ိဳေမတို႔ အႀကိဳက္ျဖစ္ေစမယ့္ သေရစာ တစ္မ်ိဳးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ဖက္ေတြမွာ ၾကာရွည္ခံဖို႔ အတြက္ ဓာတုေဗဒေတြ ပါ၀င္တယ္ဆိုၿပီး ျဖစ္ခဲ့ပါေသးတယ္။ ေနာက္ပိုင္း လက္ဖက္ေတြမွာ ဓာတုေဗဒ မပါ၀င္ပါ ဆိုတဲ့ စာတန္းေလးေတြကို သတိထားမိမွာပါ။ လက္ဖက္ကို ၾကာၾကာ ထားရင္ေတာ့ မွိဳတက္ လာပါလိမ့္မယ္။ မွိဳေတြကို ေရေဆးၿပီး စားမယ္လို႔ မေတြးပါနဲ႔ စားသံုးဖို႔ မသင့္တဲ့ အေျခအေနပါ။

ကဲ ..အားလပ္ရက္ေတြ အိမ္မွာေနရင္း ေရေႏြးၾကမ္းနဲ႔ လက္ဖက္သုပ္ တစ္ပြဲကို စားၿပီး အပန္းေျဖၾကရေအာင္ေနာ္……

Ref: wikipedia
Photo Credit: www.seriouseats.com, www.quora.com, darjapan.blogspot.com

Review

User Rating

4.1 (7 Votes)