[Unicode]

မြန်မာလူမျိုးတို့ အဖို့ နေ့စဉ် အဓိကထား စားသုံးရတဲ့ အစားအစာကို ပြောပါဆိုရင် ထမင်းပါ။ အာရှသားတွေထဲမှာ ထမင်းကို အဓိကထား စားတဲ့အထဲ မြန်မာက ထိပ်ဆုံးလို့တောင်  ဆိုရပါမယ်။ ထမင်းစားချိန်တွေမှာ အခြား တစ်ခုခု စားရင်တောင် တင့်တိမ်ရောင့်ရဲနိုင်ခြင်း မရှိကြပါ။ ထမင်းလေး စားလိုက်ရမှ အာသာပြေတယ်လို့ ပြောကြပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာတော့ အဓိကထား စားတဲ့ ထမင်းကို ဆန်ကနေ ရရှိတယ်ဆို သိကြမှာပါ။

အခု စိုက်ပျိုးနေတဲ့ စပါးမှာ မျိုးကွဲပေါင်း ၂၅မျိုး ရှိတယ်လို့ ဆိုကြပါတယ်။ အပူပိုင်းနဲ့ အပူလျော့ပိုင်းဒေသတွေမှာ စိုက်ပျိုးကြပြီး မျိုးစိတ်တွေကို အာရှတိုက်နဲ့ အာဖရိက တိုက်မှာရိတဲ့ ပင်ရင်း မျိုးစိတ်ကနေ ဆင်းသက်လာတယ်လို့ ယူဆကြပါတယ်။ ဆန်ကို လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၅၀၀၀ ခန့်ကပင် အစာအဖြစ် စားသုံးခဲ့ကြပါတယ်။ စတင် စိုက်ပျိုးသည့် နိုင်ငံကို အတိအကျ မသိခဲ့ပေမယ့် အာရှတိုက်ကနေ ပြန့်နှံ့ခဲ့တယ်လို့ ယူဆနိုင်ပါတယ်။

ဆန်ဟာ နေရာအနှံ့အပြားမှာ ရာသီဥတု အခြေအနေ အမျိုးမျိုးနဲ့  လိုက်ဖက်ပြီး မျိုးကွဲပေါင်းများစွာ ရှိပါတယ်။ အချို့ စပါးတွေဟာ မိုးခေါင်ခြင်းကို ခံနိုင်ရည် ရှိပါတယ်။ အချို့တွေကတော့ ရေလွှမ်းပေမယ့် ရှင်သန်နိုင်ကြပါတယ်။ အချို့တွေကတော့ ရေချိုနဲ့မှ စိုက်ပျိုးလို့ ဖြစ်ထွန်းသလို အချို့ကတော့ ရေငန်မှ စိုက်ပျိုးလို့ ရတာတွေ ရှိပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာတော့  ဆန်စပါးနဲ့ ကောက်ညှင်းစပါးဆိုပြီး စိုက်ပျိုးကြပါတယ်။ ဆန်မှာတော့ အသုံးအနှုန်းအရ ၅မျိုး အဓိကခွဲထားပါတယ်။ ငစိန်၊ မီးတုံး၊ ဧည့်မထ၊ ပေါ်ဆန်း၊ တောင်ပျံ၊ လက်ရွေးဆန်နဲ့ ဗျတ် တို့ ဖြစ်ပါတယ်။

ဆန်မှာ ပရိုတင်းဓာတ် အဓိက ပါဝင်ပြီး ဂျုံထဲမှာ ရှိတဲ့ ပရိုတင်းဓာတ်ထက် ပိုပြီး အာနိသင် ရှိပါတယ်။ အဆီဓာတ် အနည်းငယ် ပါရှိပြီး ကယ်လ်ဆီယမ်ခေါ် ထုံးဓာတ် အနည်းငယ်သာ ပါရှိပါတယ်။ သံဓာတ်နဲ့ ဗီတာမင်ဘီလည်း ပါဝင်ပါတယ်။ ဆန်နှစ်ကို ဖုံးထားတဲ့ အမြှေးမှာ အာဟာရဓာတ်များစွာ ပါဝင်ပြီး ဆန်နှစ်မှာတော့ ပါဝင်မှု နည်းပါတယ်။ ဖြူအောင်ကြိတ်ထားတဲ့ ဆန်တွေမှာ ဆန်နှစ်ပဲ ကျန်တော့တာမို့ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်ဓာတ်တွေသာ အများဆုံး ပါဝင်နေပါတယ်။

ဆန်ကို ချက်မစားဘဲ ပေါင်းစားခြင်းဟာ အာဟာရဓာတ်တွေကို ပိုပြီး ရရှိစေနိုင်ပါတယ်။ ဆွတ်ဆွတ်ဖြူတဲ့ ဆန်ကို ရေဆေးလိုက်တဲ့ အခါ အာဟာရဓာတ်တွေဟာ တဖြည်းဖြည်း နည်းသွားပါတယ်။ ဆန်ကို ချက်ရာမှာ ရေခန်းချက်နည်း၊ ပေါင်းနည်းနဲ့ ရေငှဲ့ချက်နည်းဆိုပြီး ရှိပါသေးတယ်။ ရေခန်းချက်နည်းကတော့ အိုးတည်ဆန်ခတ်ပြီး ရေတွေ ကုန်အောင် ချက်တဲ့ နည်းပါ။ ပေါင်းနည်းကတော့ ရေငွေ့နဲ့ ပေါင်းတာ ရှိသလို ပေါင်းအိုးနဲ့ ပေါင်းစားကြတာလည်း ရှိပါတယ်။ ရေငှဲ့ ချက်နည်းကတော့ ဆန်ကို ပြုတ်ပြီး ပျော့လာချိန်မှာ ရေတွေငှဲ့လိုက်ပြီး ပြန်နှပ်ပြီး ချက်တဲ့ နည်းပါ။ ထမင်းလုံးလေးတွေ စီပြီး လှတဲ့ ချက်နည်းပါ။

ဗီတာမင်ဘီဝမ်း ဟာ ရေမှာပျော်ဝင်နိုင်တာကြောင့် ဆန်ကို အထပ်ထပ်ပွတ် တိုက်ဆေးခြင်းမျိုးမလုပ်ဘဲ၊ ဦးစွာ ဆန်ထဲ မှာပါတဲ့ ဖုန်၊ သဲ တို့ကိုပြာထုတ်၍ ခဲ(ဂဲ) တို့ကိုလက်နဲ့ကောက်ယူပြီး အများဆုံး ၂-ကြိမ်ခန့်သာ ရေဖြင့် အသာအ ယာ ဆေးကြောပေးရပါမယ်။ ဆန်ကနေ ထမင်းဖြစ်လာအောင်ချက်တဲ့အခါ၊ ဆန်ထဲက ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် နဲပရိုတင်းအာဟာရတွေ လျော့မသွားပေ မယ့်၊ ဗီတာမင်အချို့လျော့သွားပါတယ်။ ဒါ့ပြင် ထမင်းရည်ဌဲ့ထုတ်ခြင်းက ဗီတာမင်ဘီဝမ်းများ ထပ်မံဆုံးရှုံးရပြန်တာကြောင့် ထမင်းရေခန်းသာ ချက်စားသင့်ပါတယ်။

အာဟာရဖြစ်စေတဲ့ ဆန်ကို တန်ဆေး လွန်ဘေး ဆိုတဲ့ အတိုင်း ချင့်ချိန်ပြီး စားသုံးသင့်ပါတယ်။ သတိပြုရမယ့် အချက်ကတော့ ထမင်းတွေ ကျန်တဲ့ အခါ ထပ်ခါ ထပ်ခါ နွှေးမစားမိစေဖို့ပါပဲ။ ၁-ကြိမ်လောက် ပြန်နွှေးစားခြင်းက ပြဿနာမရှိသော်လဲ၊ မကုန် နိုင်၍ ၁-ကြိမ်ထက်ပိုပြီး အပူပြန်နွှေးတဲ့အခါ ထမင်းထဲရှိ အာဟာရဓာတ် အားလုံး ဆုံးရှုံးသွားပါပြီ။

Ref: pyayhtaungsu newspaper & healthy tips

[Zawgyi]

ျမန္မာလူမ်ိဳးတို႔ အဖို႔ ေန႔စဥ္ အဓိကထား စားသံုးရတဲ့ အစားအစာကုိ ေျပာပါဆိုရင္ ထမင္းပါ။ အာရွသားေတြထဲမွာ ထမင္းကို အဓိကထား စားတဲဲ့အထဲ ျမန္မာက ထိပ္ဆံုးလို႔ေတာင္  ဆိုရပါမယ္။ ထမင္းစားခ်ိန္ေတြမွာ အျခား တစ္ခုခု စားရင္ေတာင္ တင့္တိမ္ေရာင့္ရဲႏုိင္ျခင္း မရွိၾကပါ။ ထမင္းေလး စားလိုက္ရမွ အာသာေျပတယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေတာ့ အဓိကထား စားတဲ့ ထမင္းကို ဆန္ကေန ရရွိတယ္ဆို သိၾကမွာပါ။

အခု စိုက္ပ်ိိဳးေနတဲ့ စပါးမွာ မ်ိဳးကြဲေပါင္း ၂၅မ်ိဳး ရွိတယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။ အပူပိုင္းနဲ႔ အပူေလ်ာ့ပိုင္းေဒသေတြမွာ စိုက္ပ်ိဳးၾကၿပီး မ်ိဳးစိတ္ေတြကို အာရွတုိက္နဲ႔ အာဖရိက တိုက္မွာရိတဲ့ ပင္ရင္း မ်ိဳးစိတ္ကေန ဆင္းသက္လာတယ္လို႔ ယူဆၾကပါတယ္။ ဆန္ကို လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀၀၀ ခန္႔ကပင္ အစာအျဖစ္ စားသံုးခဲ့ၾကပါတယ္။ စတင္ စိုက္ပ်ိဳးသည့္ ႏုိင္ငံကို အတိအက် မသိခဲ့ေပမယ့္ အာရွတုိက္ကေန ျပန႔္ႏွံ႔ခဲ့တယ္လို႔ ယူဆႏုိင္ပါတယ္။

ဆန္ဟာ ေနရာအႏွံ႔အျပားမွာ ရာသီဥတု အေျခအေန အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔  လိုက္ဖက္ၿပီး မ်ိဳးကြဲေပါင္းမ်ားစြာ ရွိပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ စပါးေတြဟာ မိုးေခါင္ျခင္းကို ခံနုိင္ရည္ ရွိပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ေတြကေတာ့ ေရလႊမ္းေပမယ့္ ရွင္သန္ႏုိင္ၾကပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ေတြကေတာ့ ေရခ်ိဳနဲ႔မွ စိုက္ပ်ိဳးလို႔ ျဖစ္ထြန္းသလို အခ်ိဳ႕ကေတာ့ ေရငန္မွ စိုက္ပ်ိဳးလို႔ ရတာေတြ ရွိပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေတာ့  ဆန္စပါးနဲ႔ ေကာက္ညွင္းစပါးဆိုၿပီး စိုက္ပ်ိဳးၾကပါတယ္။ ဆန္မွာေတာ့ အသံုးအႏႈန္းအရ ၅မ်ိဳး အဓိကခြဲထားပါတယ္။ ငစိန္၊ မီးတံုး၊ ဧည့္မထ၊ ေပၚဆန္း၊ ေတာင္ပ်ံ၊ လက္ေရြးဆန္နဲ႔ ဗ်တ္ တို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

ဆန္မွာ ပရိုတင္းဓာတ္ အဓိက ပါ၀င္ၿပီး ဂ်ံဳထဲမွာ ရွိတဲ့ ပရိုတင္းဓာတ္ထက္ ပိုၿပီး အာနိသင္ ရွိပါတယ္။ အဆီဓာတ္ အနည္းငယ္ ပါရွိၿပီး ကယ္လ္ဆီယမ္ေခၚ ထံုးဓာတ္ အနည္းငယ္သာ ပါရွိပါတယ္။ သံဓာတ္နဲ႔ ဗီတာမင္ဘီလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။ ဆန္ႏွစ္ကို ဖံုးထားတဲ့ အေျမွးမွာ အာဟာရဓာတ္မ်ားစြာ ပါ၀င္ၿပီး ဆန္ႏွစ္မွာေတာ့ ပါ၀င္မႈ နည္းပါတယ္။ ျဖဴေအာင္ႀကိတ္ထားတဲ့ ဆန္ေတြမွာ ဆန္ႏွစ္ပဲ က်န္ေတာ့တာမို႔ ကာဗိုဟိုက္ဒရိတ္ဓာတ္ေတြသာ အမ်ားဆံုး ပါ၀င္ေနပါတယ္။

ဆန္ကို ခ်က္မစားဘဲ ေပါင္းစားျခင္းဟာ အာဟာရဓာတ္ေတြကို ပိုၿပီး ရရွိေစႏုိင္ပါတယ္။ ဆြတ္ဆြတ္ျဖဴတဲ့ ဆန္ကို ေရေဆးလိုက္တဲ့ အခါ အာဟာရဓာတ္ေတြဟာ တျဖည္းျဖည္း နည္းသြားပါတယ္။ ဆန္ကို ခ်က္ရာမွာ ေရခန္းခ်က္နည္း၊ ေပါင္းနည္းနဲ႔ ေရငွဲ႔ခ်က္နည္းဆိုၿပီး ရွိပါေသးတယ္။ ေရခန္းခ်က္နည္းကေတာ့ အိုးတည္ဆန္ခတ္ၿပီး ေရေတြ ကုန္ေအာင္ ခ်က္တဲ့ နည္းပါ။ ေပါင္းနည္းကေတာ့ ေရေငြ႔နဲ႔ ေပါင္းတာ ရွိသလို ေပါင္းအိုးနဲ႔ ေပါင္းစားၾကတာလည္း ရိွပါတယ္။ ေရငွဲ႔ ခ်က္နည္းကေတာ့ ဆန္ကို ျပဳတ္ၿပီး ေပ်ာ့လာခ်ိန္မွာ ေရေတြငွဲ႔လုိက္ၿပီး ျပန္ႏွပ္ၿပီး ခ်က္တဲ့ နည္းပါ။ ထမင္းလံုးေလးေတြ စီၿပီး လွတဲ့ ခ်က္နည္းပါ။

ဗီတာမင္ဘီ၀မ္း ဟာ ေရမွာေပ်ာ္၀င္နိုင္တာေၾကာင့္ ဆန္ကို အထပ္ထပ္ပြတ္ တိုက္ေဆးျခင္းမ်ိဳးမလုပ္ဘဲ၊ ဦးစြာ ဆန္ထဲ မွာပါတဲ့ ဖုန္၊ သဲ တို ့ကိုျပာထုတ္၍ ခဲ(ဂဲ) တို ့ကိုလက္နဲ ့ေကာက္ယူျပီး အမ်ားဆံုး ၂-ၾကိမ္ခန္ ့သာ ေရျဖင့္ အသာအ ယာ ေဆးေၾကာေပးရပါမယ္။ ဆန္ကေန ထမင္းျဖစ္လာေအာင္ခ်က္တဲ့အခါ၊ ဆန္ထဲက ကာဗိုဟိုက္ဒရိတ္ နဲပရိုတင္းအာဟာရေတြ ေလ်ာ့မသြားေပ မယ့္၊ ဗီတာမင္အခ်ိဳ ့ေလ်ာ့သြားပါတယ္။ ဒါ့ျပင္ ထမင္းရည္ဌဲ ့ထုတ္ျခင္းက ဗီတာမင္ဘီ၀မ္းမ်ား ထပ္မံဆံုးရံႈးရျပန္တာေၾကာင့္ ထမင္းေရခန္းသာ ခ်က္စားသင့္ပါတယ္။

အာဟာရျဖစ္ေစတဲ့ ဆန္ကို တန္ေဆး လြန္ေဘး ဆိုတဲ့ အတိုင္း ခ်င့္ခ်ိန္ၿပီး စားသံုးသင့္ပါတယ္။ သတိျပဳရမယ့္ အခ်က္ကေတာ့ ထမင္းေတြ က်န္တဲ့ အခါ ထပ္ခါ ထပ္ခါ ေႏႊးမစားမိေစဖို႔ပါပဲ။ ၁-ၾကိမ္ေလာက္ ျပန္ေႏႊးစားျခင္းက ျပႆနာမရွိေသာ္လဲ၊ မကုန္ နိုင္၍ ၁-ၾကိမ္ထက္ပိုျပီး အပူျပန္ေႏႊးတဲ့အခါ ထမင္းထဲရွိ အာဟာရဓာတ္ အားလံုး ဆံုးရံႈးသြားပါျပီ။

Ref: pyayhtaungsu newspaper & healthy tips